مشاهده / بستن موضوعات

وضعیت صنعت شیر در کشور

دسته بندی: صنایع غذایی
2439 بازدید

پایان نامه وضعیت صنعت شیر در کشور 

تاریخچه صنعت شیر در ایران

شیر از دیر باز در برنامه غذایی مردم ملل مختلف جهان جایگاه ویژه ای داشته است. گاو شیری در حدود 6 هزار سال پیش اهلی شده است. شیر حیوانات در آغاز دوران اهلیکردن به عنوان غذا استفاده شده است. گوسفند و بز در بین سالهای 9000 تا 8000 سال (قم)در خاورمیانه اهلی شدند. در حدود 7000 سال احشام در نقاطی از آفریقا و ترکیه به صورت گله در آمدند. همچنین شیر در عصر حجر در انگلستان و ایرلند استفاده شده است. صنعت گله داری ابتدا در نواحی جنوب غربی آسیا متداول گشت و پس از آن این عادت به سایر کشورها نیز سرایت نمود. رشد دامداری به منظور تامین شیر و فراورده های لبنی، در مراحل ابتدایی در مناطقی گسترش یافت که علوفه سبز به میزان کافی در ان مناطق یافت می شد.

اولین نژاد دام های شیری در ایران در زمان جنگ جهانی دوم در سال( 1319 ه.ش) از فرانسه خریداری و تحویل موسسه حیدرآباد گردید و حدود 10 سال بعد برای احداث اولین دامداری های صنعتی اقداماتی انجام شد.

اولین کارگاه لبنیات سازی در سال 1336 با نام آستارا، در خیابان فردوسی تهران گشایش یافت که تولیدات آن شیرهای بطری با درب چوبی بود.

در اواخر سال 1327 یا اوایل سال 1328 کارخانه نسبتا مدرنی در جوادیه تهران احداث شد که در واقع نخستین موسسه ای بود که صنعت مدرن شیر را در ایران پایه گذاری کرد . این کارخانه که آلفا نامیده می شد کار خود را با دریافت روزانه 5 تن شیر خام و تبدیل آن به انواع محصولات لبنی آغار کرد . این کارخانه دارای دستگاه های خامه گیر ، پاستوریزاتور و بطری پرکنی بوده و موفقیت زیادی در عرضه شیر بهداشتی بدست آورد . دستگاه بطری شویی کارخانه آلفا یک دستگاه ساده و نیمه خودکار بوده که با دارا بودن مخازن محلول شسنشو و برس های موتوری برای شستشوی داخل و خارج بطری ، امکان شستن بطری را به کمک دست کارگر و ماشین فراهم می ساخت . با این روش بطریها ی شیر پس از شستشو و آب کشی بوسیله کارگر و ماشین در آب کلردار قرار می گرفت و سپس برای پر شدن آماده می گردید . مدت فعالیت واحد مذکور 10 سال و حداکثرظرفیت آن به 15 تن در روز رسید که در سال 1338 بعلت ورشکستگی تعطیل شد .

 

 

120 صفحه فایل ورد فونت 14 منابع دارد  قیمت:14000 تومان

 

پس از پرداخت آنلاین میتوانید فایل کامل این پروژه را دانلود کنید 

انجام کلیه کارهای تحقیقاتی و پایان نامه صنایع غذایی در کوتاهترین زمان با موضوعات خاص شما. منتظر تماس شما هستیم

از ساعت 11 الی 19 روزهای کاری0216647969

 

 

 

 

از جمله دیگر واحدهایی که بعدا اقدام به تهیه و توزیع شیر و ماست بسته بندی شده نمودند ، میتوان ، میکی ماست و لارک را نام برد که هر یک به نوبه خود خدماتی را در عرضه فرآورده های شیری بهداشتی انجام دادند . در سال 1333 طرح تاسیس کارخانه شیر پاستوریزه تهران با اقدامات وزارت بهداری سازمان برنامه و موسسه یونیسف ( وابسته به سازمان ملل متحد )آماده گردید . بر اساس این طرح مقرر شد که ساختمان و سرمایه لازم توسط سازمان برنامه از محل اعتبارات عمرانی کشور تامین گردد و ماشین آلات مورد نیاز نیز بوسیله یونیسف به ایران اهداء شود . در مقابل ، دولت ایران تعهد نمود که معادل یک برابر و نیم ارزش ماشین آلات (معادل 430 هزار دلار ) برای مدت هفت سال قسمتی از ش یر تولیدی کارخانه شیر پاستوریزه تهران را جهت تغذیه کودکان نیازمند اختصاص دهد تا بدین ترتیب بهبود چشمگیری در تغذیه این طبقه از جمعیت ایران ، حاصل گردد . پس از امضاء قرارداد کارهای ساختمانی و نصب ماشین آلات شروع و در آبان ماه 1336 کارخانه شیر پاستوریزه تهران با ظرفیت اولیه 45 تن در روز گشایش یافت احداث کارخانه شیر پاستوریزه تهران و استقبالی که مردم از محصولات آن بعمل آوردند ، باعث رونق و ایجاد دامداریهای متعدد گردید . این دامداریها که جدا از سنت دیرین و قدیمی دامداری ایران تاسیس شده بودند از مدرنترین وسایل موجود در این راه مدد گرفته و با امکانات نوینی که بدست آورده بودند ، تهیه شیر بصورتی کاملا بهداشتی انجام پذیرفت و رونق دامداریها باعث ازدیاد محصولات تولیدی کارخانه شیر پاستوریزه و در نتیجه باعث تضمین هر چه بیشتر بهداشت و سلامتی مردم تهران گردید .

استقبالی که مردم تهران از محصولات کارخانه شیر پاستوریزه بعمل آوردند ، موجب رشد تقاضای شیر خام بیشتری توسط این کارخانه گردید و مسئولین به فکر تشویق حرفه دامداری افتادند ، به همین منظور کارخانه برای تشویق دامدارن با دادن کمک های نقدی و جنسی و راهنمایی های فنی موجبات ب هبود کار و افزایش تولید شیر را فراهم ساخت ، در نتیجه ی این کمک ها و راهنمایی ها دامداری هایی که در ابتداء فقط چند راس گاو داشتند با اصلاح نژاد و در اختیار گرفتن گاوهای اصیل شیری ، بهبود قابل ملاحظه ای در کیفیت و کمیت شیر تولیدی آنها حاصل گردید .

در شهریور ماه 1339 دومین کارخانه شیر پاستوریزه در تهران به نام شرکت لبنیات پاستوریزه پاک به ظرفیت 3 تن در ساعت در تهران تاسیس گردید . در طول برنامه عمرانی دوم ( تا آخر سال 1341 )واحدهای دیگری در شهرستانهای تبریز ، رشت و آبادان تاسیس شدند .

در طول برنامه عمرانی سوم 1342 تا 1344 شش واحد دیگر در شهرستانهای ، اصفهان ، شیراز ، مشهد ، ساری ، باختران و اهواز احداث شدند . در طول برنامه عمرانی چهارم 1347 تا 1351 در دیماه سال 1347 طبق اساسنامه ای که از تصویب کمیسیون های وزارتخانه های دارایی ، کشاورزی و استخدام مجلسین گذ شت ، شرکت سهامی صنایع شیر ایران تشکیل و علاوه برکارخانجات شیر پاستوریزه تهران ، کارخانجات شیر پاستوریزه تبریز و شیراز نیز در اختیار این شرکت قرار گرفت ، ضمنا یک کارخانه شیر نیز توسط بخش خصوصی در ارومیه ایجاد شد .

در طول برنامه عمرانی پنجم 1351 تا 1356 واحدهای تولیدی شیر در کشت و صنعت اراک و مادی دیری (می ماس )از طریق بخش خصوصی و شرکت تهیه و توزیع شیر ایران وابسته به بانک توسعه کشاورزی و بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران جهت تامین شیر و تغذیه رایگان دانش آموزان مدارس ابتدایی و راهنمایی تاسیس گردیدند .شرکت تهیه و توزیع شیر ایران ماموریت یافت یازده کارخانه جهت تولید شیر پاستوریزه و 75 تن در روز ، در مراکز - استرلیزه و سایر فرآورده های شیری با ظرفیت های بین 150استانها ایجاد و تحت پوشش خود قرار دهد . با توجه به این که تامین شیر خام با ظرفیت های یاد شده در شهرستان ها غیر ممکن بود ، پیش بینی گردید در بدو شروع کارخانجات با یک سوم ظرفیت از شیر خام و دو سوم ظرفیت از شیر باز ساخته استفاده نمایند ولی به تدریج که تولید شیر خام در شهرستانها افزایش یافت از تولید شیر بازساخته کاسته شود . کارهای ساختمانی و نصب ماشین آلات 4 کار خانه از 11 کارخانه بر اساس کارخانجات شیر پاستوریزه و استرلیزه در مناطق آذربایجان ، خراسان ، اصفهان و فارس در اوایل سال 1357 به اتمام و بهره برداری قرار گرفت...............................

 

 

 

 

.................................

 

 

 

صنعت شیر و لبنیات با سابقه ای پنجاه ساله و حضور بیش از 400 واحد فرآوری محصولات لبنی در سطح کشور علاوه بر جذب بخش قابل توجهی از نیروی کار در بخش های کشاورزی، صنعتی، بازرگانی و خدمات از جنبه تولید نیز به عنوان یکی از کالاهای استراتژیک جایگاه خاصی را در مباحث اقتصادی، اجتماعی دارد.

بطور کلی از 450 واحدهای صنعتی فرآوری محصولات لبنی 95 کارگاه های صنعتی 50 نفر و بیشتر واحد فرآوری لبنی در سطح کشور وجود دارد. این صنعت 2 درصد از تعداد واحدهای فعال کل بخش صنعت دارا بوده و ظرفیت واحدهای فعال جمعاً 5.6 میلیون تن می باشد و متناسب با روند افزایش تولید شیر کشور در بخش صنعت نیز روند توسعه وجود داشته به نحوی که در حال حاضر صنعت توان فرآوری تمامی شیر خام قابل جذب کشور را دارد.

شاخص

وضعیت

تعداد واحدهای دارای پروانه بهره برداری از وزارت صنایع و معادن

450 واحد با ظرفیت اسمی 5.6 میلیون تن و ظرفیت عملی 3.9 میلیون تن در سال

تعداد واحدهای دارای پروانه بهره برداری از وزارت جهاد کشاورزی

370 واحد با ظرفیت اسمی 5.4 میلیون تن و ظرفیت عملی 7.2 میلیون تن در سال

میزان تولید شیر خام کشور براساس اعلام وزارت جهاد کشاورزی در سال 1388

9.5 میلیون تن

ظرفیت سازی انجام شده در کشور

11 میلیون تن سالیانه

تنوع فرآورده های لبنی

بیش از 54 نوع محصول

فراورده های مشمول تنظیم بازار

شیر، ماست، پنیر وکره

میزان اشتغال مستقیم واحدهای دارای پروانه بهره برداری از وزارت صنایع و معادن

40000 نفر

میزان اشتغال مستقیم واحدهای دارای پروانه بهره برداری از وزارت جهاد کشاورزی

17000 نفر

میزان کل شیر یارانه ای در سال 1388

2179000 تن و به مبلغ 7948/1 میلیارد ریال

میزان شیر یارانه ای خانوار در سال 1388

2000000 تن

میزان شیر یارانه ای مدارس در سال 1388

179000 تن

2 - وضعیت مواد اولیه و محصولات

در این بخش اطلاعات مربوط به استانداردهای موجود، الگوی مصرف، چرخه عمر، بازار جهانی (قوانین تجارت بین المللی)، تولید، عوارض و جوایز مربوط به صادرات، تعرفه واردات، واردات، وضعیت رقابت در بازار داخل، نظام توزیع، قاچاق، مزیت های رقابتی و نسبی، پیش بینی عرضه و تقاضا، ارزش افزوده، قیمت تمام شده و قیمت فروش به تفکیک محصولات، مواد اولیه و جایگزین های آنها آورده شده است.

مواد اولیه و محصولات شاخص (به همراه شرح اهمیت آن ها) این زنجیره عبارتند از:

  • شیر خام
  • لبنیات در این قسمت کره، شیر خشک (واردات)، شیر، پنیر و ماست(تولید داخل)

با توجه به اینکه در آمار مصرف بیان انواع فرآورده های لبنی با توجه به ضریب تبدیل شیر خام به فرآورده های لبنی مختلف است، مصرف بر اساس شیر خام تولیدی بیان شده است. در ادامه به تشریح اطلاعات فوق به تفکیک هر یک از محصولات و مواد اولیه فوق پرداخته می شود.

2 - 1 - شیر خام

2 - 1 - 1 - تولید

آمار و ارقام در دسترس حاکی از آن است که میزان تولید شیرخام در کشور در سال 1360 حدود 2.8 میلیون تن بود. بعد از گذشت یک دهه تولید شیرخام در کشور با رشد سالانه ای معادل 4.29 درصد در سال 1370 به حدود 4 میلیون تن رسید. در پایان دهه بعد یعنی سال 1380 تولید شیرخام در کشور با رشدی معادل 4.25 درصد نسبت به پایان دهه 60 به بیش از 5.7 میلیون تن افزایش یافت. در واقع میزان تولید شیر در دهه های 1360 و 1370 هر کدام به 1.42 برابر و در طی دو دهه به دو برابر افزایش یافته است. با توجه به روند افزایش تولید شیر و نیز افزایش جمعیت در کشور، سرانه تولید شیر خام از 69 کیلوگرم در سال 1360 همراه با نوساناتی چند به حدود 95 الی 100 کیلوگرم در سال 1385 افزایش یافته است....................

 

 

 

 

..........................................

 

 

 

  1. استان خراسان رضوی: میزان تولید شیر خام این استان در سال 1389، 769.2 هزار تن، که با سهم 7.5 درصدی در مقام سوم تولید (رشد تولید شیر خام در استان نسبت به سال قبل از آن 7.6 درصد بوده.) و با تولید سرانه 129.5 کیلوگرم در رتبه هفدهم کشور قرار دارد. ظرفیت اسمی تولید انواع فرآورده های لبنی 95 واحد فعال، استان حدود 2058 هزار تن (12.4 درصد از کل تولید) بوده و به مانند سال قبل در مقام دوم کشور قرار دارد. میزان ظرفیت اسمی جذب شیر واحد ها به دلیل تعطیلی برخی از واحدها اندکی کاهش داشته است.از این تعداد واحد فعال، 62 واحد دارای مجوز تاسیس از وزارت جهاد کشاورزی (47.7 درصد از کل ظرفیت سازی) و 33 واحد دارای جواز تاسیس از وزارت صنایع (52.3 درصد از کل ظرفیت سازی) هستند. نسبت ظرفیت اسمی جذب شیر واحدهای لبنی به تولید شیر خام استان 267.6 درصد بوده است. این استان از سال های قبل هم جزو استان های بوده که ظرفیت سازی آن بیش از دو برابر تولید شیر خام آن بوده است. از ابتدا میزان ظرفیت سازی بیش از تولید شیر خام آن بوده است و در سال 1386 به بعد شدت آن بیشتر شده است به طوریکه در سال 1389 به دلیل همین ظرفیت سازی بیش از حد بسیاری از واحد ها تعطیل و ظرفیت عملی آنها کاهش زیادی داشته است. امید است مسئولین استان از صدور بی رویه مجوز های تاسیس و به مخاطره افتادن این صنعت جلوگیری شود. این استان از لحاظ تولید انواع فرآورده ای لبنی جزو استان های مطرح کشور است به طوریکه در تولید شیرخشک (36.5 درصد) در مقام نخست و در تولید انواع دوغ (9.4درصد)، کره (13.9 درصد) پنیر uf) 16.6 درصد) و انواع پنیر به جزو پنیر یو اف (11.2 درصد)، انواع شیر مایع (10.4 درصد) در رتبه دوم، کشک (17.8 درصد) و خامه (9.7 درصد) سوم کشور قرار دارد.

استان خراسان جنوبی: میزان تولید شیر خام این استان در سال 1389، 142.8 هزار تن، که با سهم 1.4 درصدی در مقام بیست و دوم تولید (میزان شیر خام در استان نسبت به سال قبل از آن 28.2 رشد داشته است.) و با تولید سرانه 211 کیلوگرم در رتبه هشتم کشور قرار دارد.ظرفیت اسمی تولید انواع فرآورده های لبنی 4 واحد فعال، استان حدود 48.2 هزار تن (0.43 درصد از کل تولید) در مقام سی ام کشور قرار دارد. (ظرفیت اسمی جذب شیر واحدها در این استان نسبت به سال قبل از آن رشدی نداشته است.) کلیه این واحدها دارای مجوز تاسیس از وزارت جهاد کشاورزی می باشند.نسبت ظرفیت اسمی جذب شیر واحدهای لبنی به تولید شیر خام استان 33.8 درصد بوده است. این استان جزو استان های مستعد توسعه این صنعت می باشد ولی امید می رود این توسعه در جهت تولید انواع پنیر از شیر سبک و تولید محصولات نوین در بسته بند های جدید و با نگاه صادراتی صورت پذیرد.

 

 

 

 

...........................................

 

 

 

پیشنهادات :

1 - تاسیس خانه شیر

تاسیس خانه شیر به منظور:

  • مدیریت یکپارچه سیاست گذاری، برنامه ریزی، تصمیم گیری، نظارت و اعمال تولی گری در بخش تولید شیر و فرآورده های آن
  • بررسی،تحلیل و تعیین راهبرد ها ی مناسب ارائهْ تسهیلات و یارانه ها (داخلی و صادراتی)
  • بررسی و تحلیل وضعـیت تغذیه اقشار مختلف مردم و برآورد کشش بازار مصرف مواد لبنی
  • تعیین تکلیف سرمایه گذاری های نیمه تمام در بخش شیر و مواد لبنی.
  • نظارت بر نظام توزیع یکپارچه شیر در طول زنجیره

2 - ایجاد روابط بین بنگاهی

برای صادرات محور کردن 500 واحد کوچک لبنی به ازای هر واحد نیاز به 30 میلیارد تومان سرمایه برای بازسازی می باشد، در حالیکه در صورت خوشه بندی این واحدها و یا ادغام آن ها در واحدهای بزرگ این رقم تا 70 درصد کاهش یافته و به 4500 میلیارد تومان در 5 سال آتی که بطور متوسط سالیانه 900 میلیارد تومان می باشد. ایجاد روابط بین بنگاهی در صنایع شیر (ادغام و خوشه بندی) می تواند نتایج زیر را در پی داشته باشد:

  1. افزایش ظرفیت تولید تا 50 درصد وضعیت موجود
  2. افزایش حجم صادرات تا 25 درصد
  3. جلوگیری از هدر رفت سرمایه در واحدهای کوچک و هدفمند بودن و ایجاد زیر ساخت

ایجاد روابط بین بنگاهی برای کاهش خرده مالکی و هزینه های سربار تولید فرآورده های لبنی با:

  • انتقال تدریجی کارخا نه ها ی فراوری شیر که به نحوی وابسته به دولت هستند به تشکل های دامداران
  • ادغام بنگاههای کوچک در بنگاههای بزرگ
  • خوشه کردن بنگاههای کوچک

3 - بهینه سازی بنگاههای بزرگ زنجیره

این هدف عملیاتی شامل:.............................

 

 

بلافاصله بعد از پرداخت موفق میتوانید فایل کامل این پروژه را با سرعت و امنیت دانلود کنید

قیمت اختصاصی و استثنایی این پروژه در پایان نامه دات کام : تنها , 14000 تومان

 

 

 

 

 

 

قیمت قبلی : 170000 ریال

قیمت جدید : 14000 تومان  |   جهت خرید محصول بر روی تصویر روبرو کلیک نمایید :

خرید آنلاین این مطلب





0 نظر
نام:*
ایمیل:*
متن نظر:
کد را وارد کنید: *